Xuất bản Việt Nam trên bản đồ xuất bản thế giới tại Frankfurt Book Fair 2018 – bài số 12

[ThaiHaBooks] Những con số mà bất cứ ai quan tâm đến sách và tri thức đều biết. Đó là năm 2017, toàn ngành xuất bản Việt Nam đã xuất bản 30.851 tựa sách với 312.510.500 bản sách. Tổng doanh thu toàn ngành sách 2017 đạt 2.892 tỷ đồng, tăng 31,4% so với năm 2016. Toàn ngành nộp ngân sách khoảng 109 tỷ đồng (tăng 59% so với năm 2016). Lợi nhuận sau thuế của các nhà xuất bản đạt khoảng 190,4 tỷ đồng (tăng 28% so với năm 2016). Nếu làm tròn, năm 2017 vừa qua, Việt Nam chúng ta xuất bản 30 ngàn tựa sách với 300 triệu bản, doanh thu 3 ngàn tỷ đồng.

Các nhà xuất bản kinh doanh có lãi là NXB Trẻ (13,7 tỷ đồng), NXB Chính trị Quốc gia -Sự thật (19,7 tỷ đồng), NXB Kim Đồng (30,3 tỷ), NXB Giáo dục Việt Nam (104,7 tỷ).

Cũng theo báo cáo và thống kê, trên cả nước Việt Nam hiện có 14.000 cơ sở phát hành sách và xuất bản phẩm. Trong số đó có 117 đơn vị phát hành sách tỉnh, thành phố, 300 doanh nghiệp phát hành sách thuộc các thành phần kinh tế, gần 13.500 hộ kinh doanh, điểm bán sách.

Còn trên thế giới, khoan nói đến doanh thu hay các con số của một quốc gia cụ thể, xin chia sẻ ngay rằng tổng doanh thu của 50 đơn vị xuất bản lớn nhất thế giới năm 2016 đạt trên 50 tỷ đô la Mỹ. Tập đoàn xuất bản Pearson đạt 5,62 tỷ đô la.

Một đơn vị xuất bản khác của Mỹ là John Wiley, cơ quan vừa đứng ra tổ chức Hội nghị Bàn tròn Dummies Toàn cầu chiều 9 tháng 10 vừa qua là nhà xuất bản lớn thứ 9 thế giới và là 1 trong 3 nhà xuất bản lớn nhất của Mỹ. (2 nhà xuất bản lớn nữa là Scholastic và HarperCollins). Theo báo cáo kết quả kinh doanh vào thời điểm 30 tháng 4 năm 2017, doanh thu xuất bản của John Wiley năm 2016 đạt 1.72 tỷ đô la mỹ.

Con số nữa của nhà xuất bản Scholastic cho thấy doanh thu 2017 báo cáo tại thời điểm 30 tháng 3 là 1.74 tỷ đô la, tăng 4% so với năm trước. Còn doanh thu xuất bản của HarperCollins đạt 1.64 tỷ đô la.

Còn doanh thu các đơn vị xuất bản của Singapore, một quốc gia trong khối ASEAN của chúng ta cũng đáng để suy ngẫm. Như tôi đã chia sẻ từ trước, riêng của các đơn vị xuất bản thuộc hội Xuất bản Singapore đã đạt doanh thu 1,7 tỷ đô la. Nếu làm tròn, ta sẽ hiểu, doanh thu toàn ngành xuất bản Singapre, bao gồm cả các đơn vị không tham gia hội xuất bản, đạt khoảng 2 tỷ đô la.

Vậy thì ngành xuất bản của Việt Nam chúng ta còn quá khiêm tốn. Vậy thì Thái Hà Books của chúng tôi còn quá bé. Vậy thì doanh thu của các đại gia sách Việt Nam so với thế giới (và ngay cả các nước trong khối ASEAN) vẫn còn hơi nhỏ.

Tôi đi quan sát các gian trưng bày của các nước ASEAN của các năm trước mà thấy chút buồn. Việt Nam luôn có 1 gian 24 m2. Nhiều năm trước, Việt Nam hầu như không có hoạt động gì đáng kể. Việt Nam hầu như chìm ngỉm trên bản đồ xuất bản thế giới. Một hình ảnh mà tôi rất ấn tượng là chị Lệ của công ty Phương Nam luôn cần mẫn, kiên trì ngồi ở gian hàng Việt Nam. Nhiều năm như vậy. Thấy xúc động và biết ơn chị vô cùng.

Đến năm 2015 tôi  được mời diễn thuyết tại hội nghị Giám đốc Bản quyền Toàn cầu. Nhiều phóng viên ập đến hỏi. Các báo đài phỏng vấn. Thì ra Việt Nam là ở đó và xuất bản Việt Nam là thế. Các báo đưa tin và đặt tôi viết bài.

Năm sau là 2016, may thay tôi lại được mời làm khách mời của Chương trình Khách mời Invitation Programme dành cho đại diện 24 quốc gia trên thế giới. Phải nói rằng tôi rất biết ơn Bộ Ngoại giao Đức và Hội sách Frankfurt đã mời. Họ lo hết, từ vé máy bay, đi lại, ăn ở, chương trình,… Lo hết. Và cấp cho Thái Hà Books 1 gian hàng. Lần đầu tiên chúng tôi có gian hàng riêng ở Frankfurt Book Fair. Và có lẽ trước đó Việt Nam cũng có rất ít đơn vị xuất bản có gian hàng riêng tại hội sách lớn nhất thế giới này. Và các buổi diễn thuyết giao lưu quá ý nghĩa. Cho cả tôi, Thái Hà Books, Việt Nam và xuất bản thế giới.

Thế rồi năm nay, 2018, năm thứ 3 Hà Nội đã có không gian trưng bày sách và văn hóa ở đây. Thật tuyệt vời!

May thay, năm nay, chúng tôi lại có mặt ở Frankfurt Book Fair. May thay lãnh đạo TP Hà Nội đã đầu tư 80 m2 mặt bằng, thiết kế rất đẹp và ấn tượng để hình ảnh Việt nam ra thế giới,

May thay năm nay có 8 đơn vị xuất bản đưa nhân sự và sách sang trưng bày và giới thiệu. Đó là NXB Chính trị Quốc gia Sự thật, Thái Hà Books, Phụ nữ, Kim Đồng, Xunhasaba, Huy Hoàng, Á Châu và Con Sóc. 8 đơn vị đã đầu tư thật sự. Thêm NXB Hà Nội không có nhân sự có mặt nhưng cũng gửi sách sang trưng bày. Thật là tuyệt vời. Như vậy, lần đầu tiên trong lịch sử Việt Nam, có 9 đơn vị xuất bản mang chuông đi đánh nước người.

Hội sách Đức 5

Hôm qua ngồi nghe nghệ sỹ biểu diễn đàn bầu ở gian Hà Nội Việt Nam thật xúc động. Các bạn quốc tế rất khen. Nhiều bạn ghi hình, Có bạn phát trực tiếp cho các đồng hương của họ xem. Ấn tượng nhất là với lãnh đạo Băng-La-Đét. Anh rất thích và nhất định vào chụp ảnh cùng tôi, anh Kỳ, anh Thanh và anh Giang. Vui thật.

Hôm nay, còn thú vị hơn khi vào lúc 15h sẽ có tiệc chiêu đãi của Hà Nội Việt Nam với phở và nem. Chắc các nước còn mê và ngạc nhiên nữa. Hạnh phúc quá!

Sáng nay, lúc 4h30 tôi ngồi thiền và nghĩ, 9 đơn vị của 2018 sẽ phải là 12 đơn vị (và hơn thế nữa) của 2019 chứ. Tôi tin lắm. Và đến ngày nào đó sẽ là vài chục đơn vị xuất bản tham gia FBF hay hội sách London New York,.. như các nước ASEAN quanh ta. Mong và tin.

Tôi phải thêm nhiều lần nữa cám ơn anh Hải, anh Chung và chị Ngọc là 3 lãnh đạo rất có tầm nhìn, rất có chiến lược, rất cụ thể và chi tiết để có kết quả hôm nay. Tôi rất rất biết ơn lãnh đạo các sở và ban ngành của Hà Nội đã chuẩn bị kỹ lưỡng và có mặt tại FBF nhiệt tình và hết mình những ngày này. Nhất là anh Kỳ, Giám đốc và các anh chị của sở TTTT.

Hội sách Đức 3

Tối hôm qua có 1 buổi tiệc liên hoan các đơn vị xuất bản có mặt tại FBF. Anh Kỳ rất vui. Anh Thành Giám đốc NXB Chính trị Quốc gia Sự thật cũng rất vui. Có thêm anh Giang, Tổng lãnh sự Việt Nam  tại Frankfurt cũng quá vui. Anh Giang ngày nào cũng có mặt với chúng tôi trong mấy ngày qua.

Đêm qua ông Boos, Chủ tịch FBF đã mở tiệc chiêu đãi Bộ trưởng, Thứ trưởng của một số quốc gia cũng như lãnh đạo 1 số tập đoàn và cá nhân có nhiều đóng góp cho Hội sách FNF 2018. Tiệc rất đặc biệt, ấn tượng và sáng trọng. Tôi rất ghi nhớ 2 phát biểu cám ơn của ông Boos và vị Bộ trưởng Georgia, nước là Khách mời Danh dự Guest of Honor. Anh Kỳ cũng được ông Boos cám ơn vì sự hiện diện tại đây. Ông Boos bảo rằng, lần đầu tiên mời 1 giám đốc Sở của Việt Nam dự tiệc chiêu đãi như thế này. Tôi hiểu, anh Kỳ là lãnh đạo cao cấp nhất của Việt Nam mà ông tiếp riêng, mời tiệc cám ơn riêng. (Tôi không biết trước đó những lãnh đạo nào của Việt Nam được ông mời và tiếp như vậy nữa).

Hội sách Đức 1

Hội sách Đức 4

Có mặt ở hội sách lớn nhất thế giới Frankfurt Book Fair trọn 5 ngày, ngoài các cuộc gặp chính thức đã đặt trước và các lịch đột xuất tôi chủ yếu dành thời gian đi các tọa đàm, hội nghị để nghe, để học, để ngẫm và để biết mình và hội xuất bản Việt Nam cần phải làm gì. Có đến 4.000 sự kiện nên tha hồ mà khám phá và học hỏi.

Hôm nay, ngày thứ 2 của hội sách FBF. Sáng nay, lúc 10 giờ sáng, tôi và 3 chuyên gia xuất bản lớn của thế giới là Karina Bolasco, John McGlynn và Linda Lingard sẽ đăng đàn diễn thuyết về xuất bản ASEAN, châu Á và thế giới vào lúc 10h sáng tại khu vực LESEINSEL, HALL 4.1, D36. Người kết nối diễn đàn quan trọng này là đích danh phó chủ tịch FBF Bà Clausia Kaiser.

Năm ngoái và mọi năm tôi hay diễn thuyết ở sân khấu quốc tế International Stage nhưng năm nay tôi lại nói chuyện ở khu vực các nhà xuất bản của Đức. Có lẽ BTC muốn nước Đức và các nhà xuất bản Đức biết nhiều hơn về chúng ta và sự hiện diện của cái tên Hà Nội Việt Nam chăng.

Cũng hôm nay, lúc 17h10 ông Boos, Chủ tịch FBF sẽ tiếp đoàn Hà Nội Việt Nam. Anh Kỳ trưởng đoàn và các đơn vị xuất bản đã sẵn sàng để đến phòng họp riêng của người đứng đầu FBF rồi. Việt Nam và Hà Nội đã hiện diện rất rõ ở sân chơi xuất bản và tri thức lớn nhất thế giới thật rồi.

Tôi biết rằng anh Nguyễn Mạnh Hùng, ngươi vừa được bổ nhiệm quyền Bộ trưởng TTTT rất mê đọc sách, hay mua sách để tặng, rất ủng hộ xuất bản và tri thức. Tôi tin rằng với sự điều hành của anh, xuất bản Việt Nam trên bản đồ thế giới từ năm 2018 này sẽ thay đổi.

Hội sách Đức 2 Hội sách Đức 6

Tại lúc này, tôi muốn liên lạc ngay với anh Vũ Đức Đam để báo cáo. Mừng lắm ạ. Mong rằng chính phủ sớm tổ chức một phiên họp hay tọa đàm về xuất bản Việt Nam. Để 2019 chúng ta có bộ mặt mới hơn nữa, đẹp hơn nữa, ấn tượng hơn nữa.

Chúng tôi lên đường, bắt tàu, ra hội sách đây. Cả 1 ngày dày đặc sự kiện. Ngày kia, 13/10 là ngày của chúng tôi, ngày Doanh nhân Việt Nam rồi. Phải làm gì lớn hơn để phụng sự cho sách và tri thức chứ. Phải làm gì thêm nữa cho xã hội và cộng đồng chứ. Việt Nam với 93 triệu dân là mỏ kim cương. Nếu có cách thì 93 triệu dân Việt có tri thức sẽ đưa Việt Nam tiến rất nhanh đến thịnh vượng và hạnh phúc.

05h05 sáng 11 tháng 11 năm 2018

Hành trình khuyến đọc Reading Promotion Hà Nội – Manila – Jakarta – Kuala Lumpur – Singapore – TP HCM – Bangkok – Hà Nội – Frankfurt – Geneve – Paris – Tokyo

TS Nguyễn Mạnh Hùng, Người sáng lập kiêm Chủ tịch Công ty sách Thái Hà, Ủy viên ban Hợp tác Quốc tế và Bản quyền, Hội Xuất bản Việt Nam

>>> Bài 11: Hội nghị Dummies toàn thế giới tuyệt vời thế đấy

>>> Bài tiếp theo: Xuất bản ASEAN và ASEAN FORUM tại Frankfurt Book Fair 2018 – bài số 13

 

comments