Khi lòng tốt và sự cứng rắn cùng tồn tại trong một doanh nhân

Ngày nay, chỉ cần một chiếc điện thoại hay máy ảnh nhỏ gọn, ai cũng có thể chụp ảnh mọi lúc mọi nơi. Nhưng vào thế kỷ 19, nhiếp ảnh là đặc quyền của giới nhà giàu – những người có tiền, có thời gian và hiểu biết về hóa học. Mỗi bức ảnh là cả một quá trình phức tạp, tốn kém và đầy công đoạn rườm rà.

George Eastman là người đã thay đổi tất cả

Là doanh nhân người Mỹ sáng lập Công ty Eastman Kodak, ông đã phổ biến cuộn phim trong nhiếp ảnh và biến chụp ảnh thành một việc ai cũng có thể làm. Một nhà cải cách, nhưng đồng thời cũng là một doanh nhân đầy bản lĩnh.

Ông từng viết:”Hòa bình chỉ dành cho cuộc sống riêng tư… Trong kinh doanh, lúc nào cũng là chiến tranh.” và trong bài viết này chúng ta sẽ cùng tìm hiểu về cách tư duy đã làm nên thành công của George Eastman.

George Eastman sinh ngày 12/7/1854 trong một gia đình từng khá giả nhưng sa sút sau khi cha ông qua đời. Chỉ học hết lớp 7, ông nghỉ học đi làm thuê với mức lương 3 đô một tuần. Dù ít học, ông vẫn nổi bật với khả năng ghi chép, quản lý tiền bạc và có chí tiến thủ (trên thực tế ông là trường hợp ít học hiếm hoi trong số các ông trùm tư bản Hoa Kỳ). Bù lại cho sự thiếu thốn đó là sự chăm chỉ và lối sống hiếm có ở độ tuổi đôi mươi.

Cho đến năm 1871, mức lương hàng tháng của ông đã tăng từ $24 lên thành $41.66, và thêm $8 cho công việc nhân viên cứu hỏa vào thời gian rảnh. Lúc bấy giờ ông đã có thể chăm sóc mẹ, có những khoản đầu tư nhỏ trong lĩnh vực bất động sản và cũng có tiền dành cho những mối quan tâm và sở thích khác. Năm 1877, khi chuẩn bị cho một chuyến đi nước ngoài, ông mua máy ảnh theo lời khuyên của một người bạn – dù chuyến đi không diễn ra, chính chiếc máy ảnh ấy đã mở ra hành trình thay đổi cuộc đời ông và cả ngành nhiếp ảnh thế giới.

Phải lưu ý rằng, để có được một bức ảnh vào thế kỷ XIX không hề dễ dàng khi so sánh với thời đại ngày nay. Tới giữa thập niên 1850, quy trình để có được một bức ảnh sẽ bao gồm 7 bước - với thời gian khoảng 15 phút - không được sai bất kỳ quy trình nào - và cần mang theo bên mình rất nhiều dụng cụ cồng kềnh. Bắt đầu từ một thú vui nhỏ, Eastman dần đặt mối quan tâm của mình vào lĩnh vực này, theo dõi sự phát triển về mặt công nghệ. Mục tiêu đầu tiên chỉ đơn giản là khiến việc chụp ảnh của ông dễ hơn. - “nhưng không lâu sau tôi đã nghĩ tới những khả năng về việc sản xuất thương mại.” nhìn thấy tiềm năng, ông quyết định đầu tư vào lĩnh vực này.

Khi mua một chiếc máy ảnh và toàn bộ thiết bị đi kèm vào năm 1877, giá thành sẽ rơi vào khoảng $50. Trong trường hợp của Eastman, ông bỏ ra thêm $5 để thuê người dạy mình cách sử dụng máy ảnh. 23 năm sau, vào năm 1900, công ty Eastman Kodak tung ra chiếc máy ảnh Brownie. Nó có giá $1 và chẳng cần tham gia buổi học nào để biết cách sử dụng. Phim chụp cũng chỉ có giá 15 xu. Đây có thể coi là con số có ý nghĩa quan trọng nhất trong sự nghiệp kinh doanh của Eastman.

Song song với sự đầu tư và phát triển sự nghiệp, Eastman được mô tả là một người “có thể trở nên cứng rắn khi nào ông muốn”.

Có 2 sự kiện quan trọng thể hiện tính cách “cứng rắn đúng thời điểm” của Eastman trong giai đoạn này.

Đầu tiên là câu chuyện giữa ông và Henry Alvah Strong. Strong thuộc một gia đình có điều kiện, ông quyết định đầu tư vào công ty của Eastman vào năm 1880 dù ông không hề biết gì về lĩnh vực nhiếp ảnh, khách quan mà nói, đây là một vụ đầu tư rất liều lĩnh. May sao công ty của Eastman phát triển thành công. Nhưng may mắn thì hiếm khi xảy ra hai lần, Strong dành một sự ưu ái cho thành phố Tacoma, bang Washington và bằng một lý do mà chúng ta không thể hiểu, ông đầu tư rất nhiều, thậm chí thế chấp cả cổ phiếu công ty Eastman để đầu tư vào các doanh nghiệp ở Tacoma. Tất nhiên khoản đầu tư đó sụp đổ, nhưng khác với Andrew Carnegie, người mà chúng ta đã bàn luận trong bài viết trước đây, Eastman đã can thiệp và thanh toán các khoản nợ của Strong. 

Điều này thật kỳ lạ khi trong giới kinh doanh, những doanh nhân thành công thường là những người bỏ lại kẻ khác đằng sau, chúng ta có thể gọi đó là sẵn sàng chấp nhận sự đánh đổi. Nếu bạn cảm thấy kì lạ khi một người có quyết định kinh doanh thiếu lý trí như vậy lại trở thành một doanh nhân thành công, câu chuyện thứ hai sẽ cho bạn thấy khía cạnh cứng rắn của Eastman.

Henry M.Reichenbach, một trong những nhân viên quan trọng và được Eastman tin cậy nhất, người vốn được ông kéo ra khỏi trường Đại học Rochester và trao cho cơ hội đổi đời, đang lên kế hoạch phản bội ông khi dự định rời khỏi công ty để lập một doanh nghiệp của riêng mình, Eastman ngay lập tức viết cho anh ta một bức thư đơn giản, không đi kèm lời nói hay biểu lộ nào về việc tổn thương khi bị phản bội: ”Thưa ngài, Công ty này không còn cần tới sự phục vụ của ngài nữa. Trân trọng, Geo Eastman.”

Vừa cứng rắn lại vừa có thể dịu dàng, ta có thể học được gì từ cách sống của Eastman?

Không phải là một người tâm lý vững vàng hay xử lý khôn khéo, chỉ đơn giản là Eastman có quy tắc sống của riêng mình, và ông tuyệt đối tuân theo quy tắc đó.

Bao dung và hỗ trợ những người trân trọng mình, lạnh lùng với người có ý định phản bội. Vừa đủ tử tế để không đánh mất nhân tính, vừa đủ lạnh lùng để bảo vệ những gì mình gây dựng. 

>>> Độc giả quan tâm có thể tìm hiểu thêm về cuộc đời của George Eastman tại đây

>>> Tìm hiểu về cuộc đời của Henry Ford - Ông vua ô tô và nhà cách mạng dây chuyền sản xuất Model T

Phạm Trung.