Từng mơ thấy mình rời khỏi cơ thể, đó có phải thoát xác không?

Mơ thấy mình rời khỏi cơ thể, bạn có thể đang trong trạng thái thoát xác. Nhưng bạn cần hiểu rõ trạng thái “thoát xác” không đơn thuần là mộng mị hay tưởng tượng.

Theo nhà nghiên cứu tiên phong Robert A. Monroe, những sự kiện như vậy được gọi là khả năng thấu thị di động, xuất hồn, hoặc nói khoa học hơn là trải nghiệm thoát xác (out-of the-body experience – OOBE). Chúng ta có thể định nghĩa chính thức OOBE là sự kiện trong đó người trải nghiệm dường như nhận thức được một phần nhất định của một môi trường nào đó mà nếu lúc ấy người đó đang ở trong thể xác của mình thì sự nhận thức này là không thể; và đồng thời biết rằng họ không phải đang mơ hoặc tưởng tượng. Người trải nghiệm khi đó dường như vẫn có ý thức bình thường, và mặc dù người ấy có thể lý luận rằng những gì đang diễn ra trước mắt là bất khả song họ vẫn thấy mình đang có đầy đủ mọi khả năng phê bình thông thường và do đó, biết rằng không phải mình đang mơ. Hơn nữa, sau khi thức dậy, người ấy sẽ không xác định rằng đây là một giấc mơ. Vậy, chúng ta phải hiểu hiện tượng kỳ lạ này như thế nào?

Thứ nhất, OOBE là trải nghiệm phổ biến của con người, không phải theo nghĩa là chúng xảy ra với rất nhiều người mà theo nghĩa chúng đã xảy ra trong suốt chiều dài lịch sử thành văn, và những người đã thuật lại trải nghiệm này tuy có nền tảng văn hóa cực kỳ khác biệt song trong lời kể của họ lại có những điểm tương đồng rõ rệt – chẳng hạn lời kể về OOBE của các bà nội trợ ở Kansas có thể rất giống với các câu chuyện về chủ đề này từ thời Ai Cập cổ đại hoặc từ phương Đông.

Thứ hai, OOBE thường là kiểu trải nghiệm có một không hai, vô cùng lạ lùng và dường như xảy ra một cách “tình cờ”. Đôi khi bệnh tật là tác nhân, đặc biệt là những căn bệnh thập tử nhất sinh. Những trạng thái căng thẳng tinh thần quá độ cũng có thể dẫn đến trải nghiệm này. Nhiều khi nó cứ thế đến trong khi ngủ mà chúng ta không thể tìm ra nguyên nhân. Trong một số rất ít trường hợp, nó dường như được gây ra một cách có chủ ý.

Thứ ba, OOBE thường là một trong những trải nghiệm sâu sắc nhất trong cuộc đời một con người, và làm thay đổi hoàn toàn những niềm tin của họ. Họ thường diễn đạt điều này như sau, “Tôi không còn tin rằng chúng ta vẫn tồn tại sau khi chết hay tin vào chuyện linh hồn bất tử nữa, mà tôi biết chuyện ấy là có thật”. Người đó cảm thấy mình đã trực tiếp nếm trải việc sống và có ý thức mà không cần thân xác và do đó, biết rằng mình sở hữu một loại linh hồn nào đó vẫn sẽ tồn tại sau khi thân xác chết đi. Suy luận như thế là không hợp lý, vì ngay cả khi OOBE không chỉ là mơ hay ảo giác thú vị thì nó vẫn xảy ra trong lúc thể xác còn sống và đang hoạt động, và do đó, có thể phụ thuộc vào thể xác. Tuy nhiên, lập luận này không gây ấn tượng với những người từng thực sự thoát xác. Như vậy, bất kể mỗi người muốn nghiêng về lập trường nào đối với “tính chân thực” của OOBE thì rõ ràng đây vẫn là một trải nghiệm đáng được nghiên cứu sâu rộng về tâm lý học. Tôi chắc chắn rằng những ý tưởng của chúng ta về sự tồn tại của linh hồn từ trước đến nay xuất phát từ những OOBE của con người từ thuở xa xưa. Xét đến tầm quan trọng của quan niệm về linh hồn đối với hầu hết các tôn giáo của chúng ta cũng như tầm quan trọng của tôn giáo trong cuộc sống của mọi người, thật khó tin được rằng khoa học trước nay lại có thể dễ dàng lấp liếm vấn đề này như vậy.

Thứ tư, những ai từng có OOBE thường cảm thấy đây là một trải nghiệm cực kỳ vui vẻ. Tôi ước tính sơ bộ rằng 90–95% những người đã nếm trải cảm giác này rất vui vì nó đã xảy ra và thấy nó rất thú vị, còn 5% còn lại thì sợ hãi, vì cách diễn giải duy nhất của họ trong khi đang thoát xác là họ đang chết. Tuy nhiên, sau khi cố gắng cắt nghĩa trải nghiệm này của mình, họ có thể có những phản ứng khá tiêu cực. Hầu như sau mỗi lần tôi phát biểu về chủ đề này đều có người tìm gặp và cảm ơn tôi vì đã nói ra chuyện đó. Trước đó, họ đã có trải nghiệm này nhưng không tài nào giải thích được và lo rằng mình đang “bị điên”.

Thứ năm, trong một số trường hợp, lời mô tả về những diễn biến đang xảy ra ở một nơi xa xôi của những người có OOBE là đúng và chính xác hơn so với những mô tả khả dĩ tương tự nếu đó là sự trùng hợp ngẫu nhiên. Dù xét ở phương diện nào thì sự đúng và chính xác này cũng không xuất hiện ở phần lớn các trường hợp mà chỉ ở một số ít. Để giải thích cho những trường hợp như thế, chúng ta phải đưa ra giả thuyết rằng những người đó đã vừa có OOBE mang tính “ảo giác”, vừa nhận thức ngoại cảm, hoặc theo một nghĩa nào đó, họ đã thực sự “ở đó”. Thế thì OOBE sẽ trở nên rất thật.