Chào mừng bạn đã đến với Thái Hà Books!

Xin thành tâm biết ơn các dịch giả nhân ngày Dịch thuật Thế giới – International Translation Day

30/09/2022 Xin thành tâm biết ơn các dịch giả nhân ngày Dịch thuật Thế giới – International Translation Day

[ThaiHaBooks] Tôi học chuyên ngoại ngữ tiếng Pháp từ cấp 3 tại trường chuyên ngữ, Đại học Sư phạm Ngoại ngữ Hà Nội (nay là Đại học Ngoại ngữ, Đại học quốc gia) và vài năm sau được sang Nga học đại học, (bây giờ tiếng Anh lại là ngoại ngữ dùng nhiều nhất), hơn nữa, do lý do công việc nên tôi thường xuyên làm công tác phiên dịch, thích dịch sách, hiệu đính sách nên ngày Dịch thuật Thế giới luôn là ngày mà tôi coi trọng và nhớ đến từ nhiều năm nay. Nhân ngày này, muốn viết vài dòng để bày tỏ lòng tri ân đến các dịch giả trên khắp mọi nơi.

Phải công nhận rằng vai trò của dịch thuật vô cùng quan trọng trong cuộc sống này. Nếu không có dịch thuật thì văn minh và văn hoá thế giới khó đến được với các quốc gia. Chính nhờ công tác dịch thuật nên loài người đã xích lại gần nhau, thế giới ngày càng phẳng hơn và cá nhân mỗi chúng ta cũng được hưởng lợi rất nhiều. Bạn hãy xem ngay trên giá sách và mình, trong cặp tài liệu của mình, trong máy tính của mình xem có bao nhiêu phần trăm những gì bạn vẫn đọc đã được chuyển ngữ. Tôi tin rằng con số này luôn vượt trên 50%.

Ngày Dịch thuật Thế giới là cơ hội để mỗi chúng ta ngồi lại biết ơn những ai đang làm công việc này, đang cống hiến âm thầm cho công việc quan trọng và ý nghĩa này. Họ rất âm thầm đứng đằng sau bao công trình, bao sự kiện, bao thành tích. Họ giúp cho loài người đến với nhau gần hơn, hiểu nhau hơn, hợp tác với nhau nhiều hơn, mang lại hoà bình và an ninh cho cả trái đất.

Những đóng góp của các chuyên gia, các cán bộ phiên dịch và dịch thuật là vô cùng to lớn, nhưng đến tận ngày 24 tháng 5 năm 2017, Liên hiệp quốc đã ra nghị quyết số 71/288 để công nhận ngày 30 tháng 9 hàng năm là Ngày Dịch thuật Thế giới – International Translation Day, trong khi đó từ năm 1953 ngày này đã được trân trọng tổ chức ở nhiều nơi, tại nhiều quốc gia.

Nhưng tại sao lại là ngày 30 tháng 9?

Lý do là bởi chính ngày này, Ngài St. Jerome đã dịch Kinh Thánh  và ông được coi là ông tổ của ngành dịch thuật. St. Jerome là vị giáo sĩ sống tại vùng tây bắc nước Ý. Ông đã dịch Kinh Thánh từ tiếng Hy Lạp sang tiếng La Tinh. Ông cũng được coi là người đầu tiên đã dịch Phúc âm Do Thái ra tiếng Hy Lạp. Ông mất ngày 30 tháng 9 năm 420 gần thành Bethlehem.

Tôi đã đọc nhiều bài viết về St. Jerome, cha đẻ của dịch thuật, bằng nhiều ngôn ngữ khác nhau và luôn khâm phục, biết ơn con người đặc biệt biết 3 ngôn ngữ là tiếng Hy Lạp, Latin và Hebrew này. Tôi luôn thầm biết ơn ông đã dành ba thập kỷ để sau này có phiên bản tiếng Latin của Kinh Thánh.

Hiện nay trong văn phòng công ty sách Thái Hà vẫn lưu trữ phiên bản của tảng đá Rosetta, một tác phẩm quý giá và rất đáng trân trọng. Tôi được tặng bản copy của tảng đá giá trị này trong một hội nghị của ngành xuất bản thế giới. Đá Rosetta chứa ba phiên bản của một sắc lệnh ban hành ở Ai Cập vào năm 196 trước công nguyên. Phía trên cùng của đá Rosetta là văn bản được viết bằng một chữ viết tượng hình. Ở phần giữa là ngôn ngữ Demotic. Ở phía dưới cùng, văn bản được thể hiện bằng tiếng Hy Lạp cổ. Đối với những người làm nghề xuất bản, nhất là lại dịch nhiều sách từ các ngôn ngữ khác nhau trên thế giới ra tiếng Việt như chúng tôi, tảng Rosetta rất quan trọng, mang tính biểu tượng và là động lực cho cho chúng tôi làm việc và cống hiến.

4daf37afbd1d7943200c

Dịch thuật là việc chuyển đổi văn bản, sách vở, tài liệu từ ngôn ngữ này sang ngôn ngữ khác. Dịch giả có trách nhiệm truyền đạt nội dung của văn bản gốc sang một ngôn ngữ khác. Muốn dịch tốt đòi hỏi không chỉ giỏi cả 2 ngôn ngữ mà phải có kiến thức nền rộng lớn, phong phú. Đối với những ai làm công tác phiên dịch, thì đòi hỏi phải xử lý ngay tình huống, nên rất cần vốn kiến thức sâu rộng và khả năng phản ứng cũng như xử lý tình huống nhanh nhạy. Do tính chất công việc, rất nhiều khi tôi tham gia dịch cabin và công việc này không hề dễ và không phải phiên dịch nào cũng làm được.

Công ty sách Thái Hà hiện nay có khoảng 70% sách xuất bản là sách dịch. Hàng năm chúng tôi thường có mặt tại các hội sách lớn như Frankfurt, London, Bologna,.. và nhiều hội nghị, hội thảo, toạ đàm trên khắp thế giới. Vì vậy chúng tôi rất trân trọng công tác dịch thuật và vô cùng biết ơn các dịch giả. Sách của Thái Hà Books được dịch từ các thứ tiếng như: Anh, Pháp, Nga, Đức, Nhật, Hàn, Italy,.., ra tiếng Việt và chúng tôi hàng năm luôn tìm cách tri ân những con người cần mẫn, ngày đêm âm thầm chuyển ngữ. Nếu không có họ thì không thể có những tác phẩm tuyệt vời được xuất bản và phát hành rộng rãi trên cả nước như hiện nay.

Một trăn trở nhiều năm nay của tôi là tìm kiếm các dịch giả có đủ khả năng dịch và chuyển ngữ các tác phẩm từ tiếng Việt sang các ngôn ngữ khác. Trên thực tế công tác dịch ngược này khó hơn rất nhiều và chắc chắn cần những dịch giả của ngôn ngữ mà chúng ta muốn chuyển thể sang. Tuy nhiên những dịch giả của các ngôn ngữ đích rất ít người giỏi tiếng Việt, đủ để có thể hiểu và truyền tải những cuốn sách của chúng ta đang có.

Nhân ngày Dịch thuật Thế giới – International Translation Day tôi rất mong Việt Nam chúng ta sớm có các giải thưởng lớn để tôn vinh các dịch giả. Rõ ràng họ rất xứng đáng được ghi nhận, khích lệ.

Các bạn cũng có thế chưa biết rằng “Tuyên ngôn quyền con người – The Universal Declaration of Human Rights giữ kỷ lục thế giới về công tác dịch thuật. Tác phẩm này được dịch ra trên 500 ngôn ngữ.

TS Nguyễn Mạnh Hùng, Chủ tịch Công ty sách Thái Hà

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Bài viết liên quan
[HN + HCM] Đến Thái Hà khuân sách về nhà

[HN + HCM] Đến Thái Hà khuân sách về nhà

07/12/2022

[ThaiHaBooks] Vèo một cái đã sắp hết một năm rồi. Một năm tất bật phục hồi kinh tế sau hai năm đại dịch kéo dài. Người xưa có câu đầu...

THAIHABOOKS – SÁCH MỚI THÁNG 10

THAIHABOOKS – SÁCH MỚI THÁNG 10

05/10/2019

[ThaiHaBooks] Chào tháng  10 với những yêu thương dịu nhẹ, Thái Hà Books trân quý giới thiệu tới bạn đọc các đầu sách mới được xuất bản trong tháng 10 này:...

Chương trình đào tạo “THUẬT THẤU HIỂU LÒNG NGƯỜI” ngày 19/8/2012

Chương trình đào tạo “THUẬT THẤU HIỂU LÒNG NGƯỜI” ngày 19/8/2012

16/11/2016

[Thaihabooks] Dù bạn là sinh viên đang băn khoăn chọn lựa định hướng nghề nghiệp, là người vợ/chồng tìm cách xử lý xung đột tính cách của từng thành viên trong...

TP HCM ngày 13-14/08/2016 Thái Hà Books tham gia hội chợ Lozi Fair – Đại Náo Ngân Hà

TP HCM ngày 13-14/08/2016 Thái Hà Books tham gia hội chợ Lozi Fair – Đại Náo Ngân Hà

17/11/2016

Thái Hà Books tham gia Lozi Fair với nhiều chương trình ưu đãi giành riêng cho các bạn trẻ: Mua 1 tặng 1 khi mua sách tô màu, nhận quà tặng...